Çin ve Türkiye’den Ticarette Doları Kaldırmanın İlk Adımı Atıldı

GİRİŞ: 22.06.2020 09:49      GÜNCELLEME: 22.06.2020 09:49
Rasthaber -  Dünya ülkelerinin karşılıklı ticarette, yerli paraya geçmek ve doları devre dışı bırakma çalışmaları devam ediyor.

Bu bağlamda Türkiye Merkez Bankası (TCMB) Çin Merkez Bankası arasındaki swap anlaşması çerçevesinde Yuan fonlamasının ilk kullandırmaları gerçekleştirildiğini açıkladı. İran, Rusya, Çin ve Türkiye, karşılıklı ve küresel ticari anlaşmalarda Amerikan doları yerine kendi milli paraları ile ticarete hazır olduklarını duyurdular.

Çin Yuanı ile ilk ticareti, önceki gün, teknoloji ürünleri için swap ödemesi kullanarak Türk Telekom yaptı. Çin, swap anlaşmalarını genişleterek dolarizasyonun etkisini azaltmaya çalışıyor.

Türkiye’den önce İran İslam Cumhuriyeti aralarında Türkiye ve Afganistan'ın da bulunduğu bazı bölge ülkeleri ile yaptığı ticari anlaşmalarda dolar yerine milli parayı kullandı. Son yıllarda da Rusya ve Türkiye arasında yapılan bazı anlaşmalar, Rusya'nın Ruble’si ile yapıldı.

Bu arada Çin ticari ortaklarından yaklaşık tüm ticaretlerinin bir bölümünü ülkenin geçerli yerel parası ile yapılmasını istedi. Hiç şüphesiz ülkelerin karşılıklı ticari ilişkilerinde doları ortadan kaldırmak ve kendi milli paralarını kullanması ise Amerika’nın bağımsız ülkelerine karşı sultacı siyasetlerine ve özellikle bu ülkelere yönelik yaptırımlarının gerçekleşmesine engel oluyor.

Örneğin Beyaz Saray yetkilileri, sırf Amerika’nın siyasi ve ekonomi çıkarlarını sağlamak hedefi ile Rusya’ya yaptırım uyguluyor. Amerika ayrıca Ankara liderlerinin bağımsızlık görüntüsü bahanesi ve Türkiye ile NATO’nun Suriye ile ilgili siyasetlerine muhalefet sebebi ile Türkiye’ye yaptırım kararı aldı.

Amerika başkanı geçen sene ayrıca geçen miladi yılda hatta Türkiye’yi felç ve yok eden ekonomi yaptırımları ile tehdit etti.

Bu bağlamda Valencia üniversitesi uzmanlarından Clara Pertella şöyle diyor:

Amerika’nın ülkelere karşı yaptırım uygulama girişimi ayrıca bazı Ankara yetkililerine benzersiz yaptırım kararı, medyanın ilgisini ciddi şekilde çekip, Türkiye’ye olan bakış açısını olumsuz yönde etkileyebilir.

Amerikalı gazeteci Victoria Chromeberg de Çin’in Türkiye’nin de aralarına olan ticari ilişkilerinde dolar yerine Yuan’ı kullanma kararı hakkında yaptığı açıklamada, “uluslararası mübadelelerde Yuan’ı kullanma eğilimi, Amerika’nın diğer ülkelere hasmane tutumuna devam etmesi durumunda gerçekleşebileceğini” belirtiyor.

Aslında günümüzde dünya çapında Amerika doları ile ciddi mücadele süreci şekillenmektedir. Hiç şüphesiz İran, Rusya, Çin ve Türkiye’nin ticari ilişkilerinde doların yer almaması, Amerika’nın dünyanın bankacılık sistemi, mali ve para piyasalarına olan sultasını zayıflatarak giderek yok edebilir.

Söz konusu dört ülkenin doları silme girişimi yeni bir hareket değildir. Bundan önce Avrupa Birliği de kendi ticari ilişkilerinde doları silmekle Birlik üzerindeki Amerikan siyasetleri ve dolar sultasını önemli oranda azaltmayı başardı. Aslında Avrupa ülkeleri Amerikan doların kendi ekonomilerine olan egemenliğinden kurtulmak için Euro para birimine geçmeye başladılar.

Bu arada Çin gibi diğer ülkeler de çeşitli mekanizmalarla dolar sultasından kurtulmayı başardılar. Hali hazırda İran, Rusya ve Türkiye de karşılıklı ticari ilişkilerde Amerika’nın kendi ekonomilerine olan sultasını önemli oranda azaltmaya çalışıyorlar.

Bu yüzden Türkiye ekonomisine hakim olan mevcut durum ve bu ülkenin Amerikan dolarına olan bağlılığı nedeni ile, Amerikan doları yerine Yuan gibi istikrarlı bir dövize geçmesinin uzun vadede Türkiye ekonomisini olumlu yönde etkileyeceği söylenebilir. Fakat Ankara yetkilileri bu ticari yöntemin kısa vadede Türk Lirası-TL’yi kurtarabileceğini beklememeleri gerekiyor./

YORUMLAR

REKLAM