Namaz Tüm İbadetlerle Birliktedir!

Namaz, Kur'an okumakla birlikte geçmiştir: Allah'ın Kitabı'nı okuyanlar, namazı kılanlar...
GİRİŞ: 27.11.2019 07:45      GÜNCELLEME: 27.11.2019 07:45
Rasthaber -  Namaz ve Kur'an

Namazın canlanması Kur'an'ın canlanması demektir; çünkü namaz kılan herkesin on yedi rekatlık namazlarında günde on defa Fatiha suresini okuması gerekir. Fatiha suresi de yedi ayetten oluştuğu için her gün Kur'an'dan yetmiş ayet okumak zorundadır. Fatiha suresinden sonra okuduğu surenin de birkaç ayeti vardır; faraza İhlâs suresini okuduğu durumda beş ayet okumuş olur. Namazın on rekâtında on defa bu sureyi okuyan bir kişi günde elli ayet okumuş olur. Dolayısıyla, namaz kılan bir kişinin her gün okuması gereken ayetlerin sayısı toplam yüz yirmidir. Her gün bu kadar ayet okumak, Kur'an'ı terk edilmiş olmaktan çıkarır, toplumda insanlar ile Kur'an'ın ilişkisini artırır. Oysa çoğu zaman insan İhlâs suresi yerine başka sureleri okur ve bu da sureleri ezberlemeye neden olur. Ayrıca Kur'an ve namaz defalarca yan yana zikredilmiştir:

"Allah'ın kitabını okuyanlar ve namazı kılanlar."[1]

Başka bir yerlerde ise şöyle geçer:

"Kitaba sımsıkı sarılırlar ve namazı kılarlar."[2]

Kur'an ve namaz hem birbirinin yanında ve hem de birbirinin içindedirler.

Namaz ve Meleklere Benzerlik

Kur'an-ı Kerim'in surelerinden birinin ismi "Saffat"tır. Allah Teâlâ onun ilk ayetinde saflar halinde olan meleklere yemin etmektedir.

Kur'an-ı Kerim'in diğer birkaç yerinde meleklerin saflarından ve onların itaate hazır olduklarından bahsedilmiştir. Saff Suresi'nde sımsıkı saflarda Allah yolunda cihat eden savaşçılar övülmüştür ve iki surenin ismi olan "Saff ve Saffat" sözcükleri Kur'an-ı Kerim'in disiplin ve düzene verdiği önemi göstermektedir. İnsan cemaat saflarında, büyük ve uzun saflarda yer alması açısından meleklere benzer.

Baştan Sona Kur'an'da Namaz

Kur'an-ı Kerim'in en büyük suresi olan Bakara suresinde namazdan söz edilmektedir:

"(Muttakiler) namaz kılarlar."

En küçük surede de namazdan bahsedilmiştir:

"Rabb'in için namaz kıl ve kurban kes."

Hem nazil olan ilk surede ve hem de son surede namaz söz konusu edilmiştir. Kur'an-ı Kerim'de yetmişten fazla yerde namazdan söz edilmiştir.

Namaz Tüm İbadetlerle Birliktedir

Namaz oruçla birlikte zikredilmiştir: "Sabır ve namazla yardım dileyin."[3]

Tefsirlerde, sabırdan maksadın oruç olduğu vurgulanmıştır.

Namaz zekâtla birlikte zikredilmiştir: "Namazı kılar, zekâtı verirler."[4]

Namaz hacla birlikte söz konusu edilmiştir: "Siz de İbrahim'in makamından bir namaz yeri edinin."[5]

Namaz iyiliği emretmek ve kötülükten menetmekle birlikte zikredilmiştir: Lokman oğluna şöyle buyurmuştur:
 
"Oğulcağızım, namazı kıl, iyiliği emret, kötülükten vazgeçir."[6]

Namaz sosyal adaletle birlikte zikredilmiştir: "Rabb'im bana adaleti emretti. Her mescitte yüzlerinizi O'na doğrultun."[7]

Namaz Kur'an okumakla birlikte geçmiştir: "Allah'ın Kitabı'nı okunanlar, namazı kılanlar."[8]

Namaz müşavereyle bir sırada geçmiştir: "Namazı kılarlar, işleri arlarında danışma iledir."[9]

Namazdan Kur'an-ı Kerim'de borç vermeyle de bir arada zikredilmiştir.

Namaz ve Rahmet

Namazda "rahmet" sözcüğü kadar fazla kullanılan çok az kelime vardır.

Hem besmelede "Bismlillahirrahmanirrahim" diyoruz, hem "Elhamdulillahi Rabbil Âleminden" sonra "Er-Rahman'ir Rahim" diyoruz. Fatiha suresinden sonraki surenin besmelesinde "Er-Rahman'ir Rahim"i tekrarlıyoruz. Dolayısıyla, her gün "rahmet" kelimesini altmış defa[10] tekrarlamaktayız. eğer rahmet olursa semeresi yardımlar, sevgiler, yardımlaşmalar, iyilikseverlikler, af ve bağışlar olacaktır. Aralarında yardımlaşma ve rahmet ruhu canlı olan bir halk ilahî rahmetleri alma kabiliyetine de sahip olur.

Namaz ve Beraat

Namazda kendilerine gazap edilenlerden ve sapanlardan beri oluşun ilandır: "Kendilerine gazap edilmiş olanların ve sapmışların yoluna değil."

Kur'an-ı Kerim'de gazaba uğramış kişiler ve kavimler vardır: Firavunlar, Karunlar, Ebu Lehebler, münafıklar, söylediklerine amel etmeyen ulema, dünyaperest bilginlerin izleyicileri olan faiz yiyen Yahudiler.

Her ne kadar Allah, dünyada bu grupları gazabına uğratmamışsa da, Kur'an'da bunlar hakkında gazap ve lanet kelimesi kullanılmış, sapmış kişi veya gruplar olarak tanınmışlardır.

Namaz ve Tesbih

Rükû ve secdelerimizde üç defa "Subhanallah" veya secdede bir defa "Subhane Rabbi'yel A'la ve Bihamdih" ve rükûda bir defa "Subhane Rabbi'yel azim-i ve Bihamdih" diyerek Allah Teâlâ’yı tesbih ederiz.

Bırakın da hiç olmazsa toprak ve kum zerrelerinden, taşlardan, bitkilerden, yıldızlardan... geriye kalmayalım; eğer Kur'an-ı Kerim buyurduğu gibi her şey tesbih halindeyse neden insan tesbih etmesin?!

O'nu tesbih edenler bir tek insanoğlu değil,
Ağacın dalındaki her bülbül, zemzemesinde Allah'ı tesbih eder.

Kur'an-ı Kerim'in buyurduğu gibi biz anlamasak bile varlık âleminin bütün zerreleri Allah'ı tesbih ederler. Kur'an-ı Kerim'de, hudhudun Hz. Süleyman'ın yanına gelerek bir kadının yönetimindeki bir bölgenin insanlarının güneşe tapmasından yakındığı geçer.

Eğer hudhud tevhit ve şirki anlıyorsa, şirkin kötü olduğunu anlıyorsa, kadınlar erkeği birbirinden teşhis edebiliyorsa ve bunu ehline (Hz. Süleyman'a) bildiriyorsa, "Subhanallah" da diyemez mi?! Kur'an-ı Kerim, karıncalardan birinin diğerlerine, "Yuvalarınıza girin ki Süleyman ve ordusu sizi ezmesin" söylediğini buyurmuyor mu? Kişilerin isimlerini bilen bir karınca neden "Subhanellah" diyemesin ki?!

Namazın İsimlerinden Biri Kur'an'dır

Namaza işaret eden İsra suresinin 78. ayetinde şöyle geçer:

"Güneşin sarkmasından gecenin kararmasına kadar namaz kıl ve sabahın Kur'an'ını da (unutma). Çünkü sabah Kur'an'ı görülecek şeydir."

Güneşin sarkması, güneşin batıya doğru kaydığı öğlenin ilk vakti ve gecenin kararması ise gece yarısıdır. Öğlenin başından gece yarısına kadar öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazları kılınması gerekir. Kur'an'daki fecirden maksat ise sabah namazıdır. Şia ve Sünni rivayetlerine göre hem gece melekleri ve hem de gündüz melekleri onun yerine getirildiğine tanıklık ederler. Gördüğünüz gibi burada "fecir-sabah namazı" yerine "Kur'an-ı fecr" tabiri kullanılmıştır.

Kur'an, abdest, gusül ve teyemmüm için bir takım Etkiler beyan etmiştir;

- "Sizi temizlemek için."[11]

- "Size nimetini tamamlamak için."[12]

- "Şayet şükredersiniz diye."[13]

- "Allah temizlenenleri sever."[14]

Zahirî temizliğin bile bu kadar etkisi varsa, kalbin nifak, riya, şirk, şüphe, cimrilik, hırs vb. afetlerden temizliğinin ne gibi etkisi olabilir acaba?!

Manevî temizlik o kadar değerlidir ki Allah Teâlâ temiz olmayı sevenleri överek buyuruyor ki, "İçinde temizlenmeyi seven kişiler bulunan bir mescitte namaz kılın:"

"Orada temizlenmeyi seven erkekler vardır."[15]

Namaz İmamet Makamının Eşidir

Kur'an-ı Kerim'de iki defa Hz. İbrahim'in (a.s) dilinden "ve benim zürriyetimden" tabiri kullanılmıştır.

Birisi, Allah Teâlâ tarafından çok ağır imtihanlara tabi tutulduktan sonra imamet makamına ulaşınca, hemen Allah'a, "zürriyetim de imamet makamına ulaşsın" diye niyazda bulundu. Fakat "zalimler benim ahdime ulaşamaz" cevabını aldı (yani eğer senin zürriyetinden biri zulüm işlerse imam olmayacaktır). Ve diğeri ise namaz için ettiği bir duada "ve benim zürriyetimden de" dedi; yani benim zürriyetimi ve neslimi de namaz kılanlardan eyle. Dolayısıyla, namaz kılmak ve imamet makamına ermek için Hz. İbrahim (a.s) "ve benim zürriyetimden de" tabirini kullanmıştır. Demek ki namaz makamı da imamet makamı gibidir. ehlader

Üstad Muhsin Kıraati

Kaynaklar

[1]Fatır, 29.
[2]Fatır, 170.
[3]Bakara, 45.
[4]Tevbe, 71.
[5]Bakara, 125.
[6]Lokman, 17.
[7]A'raf, 29.
[8]Fatır, 29.
[9]Şura, 38.
[10]İki defa besmelede, iki defa "Elhamdulillah"tan sonra ve iki defa da Fatiha suresinden sonra okuduğumuz surenin besmelesinde. Böylece her rekâtta altı defa tekrarlanır ve on yedi rekâtlık namazın on rekâtında Fatiha suresini ve ondan sonra da başka bir sureyle başlamak zorundayız (6 X 10=60)
[11]Maide, 6.
[12]Maide, 6.
[13]Maide, 6.
[14]Tevbe, 108.
[15]Tevbe, 108.

YORUMLAR

REKLAM

İLGİLİ BAŞLIKLAR

REKLAM