Çin: Batı Asya'daki Gerginlikten Amerika Sorumlu

GİRİŞ: 11.01.2020 09:07      GÜNCELLEME: 11.01.2020 09:07
Rasthaber -  Çin Dışişleri bakanlığı sözcüsü Gıng Şuang Pekin’de düzenlediği basın toplantısında batı Asya’da yaşanan gerginliğe işaretle, Amerika’nın tek yanlı olarak Bercam nükleer anlaşmadan çekilmekle uluslararası yasaları ve hukuku ihlal etmekle kalmadığını üstelik diğer tarafları da Bercam’dan çekilmeye teşvik etmekle batı Asya’da gerginliklerin temelini oluşturduğunu söyledi.
Çin’in her zaman sergilediği tutum Amerika’nın tek yanlı siyasetlerini eleştirenlerle paralel olmuştur fakat bu hassas dönemde eskiden farklı olarak hemen suçluyu açıklayarak onu eleştirmesi ise yerinde ve düşünülmesi gereken bir harekettir. 
Son günlerde Amerika’nın komutan Süleymani’yi şehit etmesi batı Asya bölgesini çok tehlikeli bir savaşın eşiğine getirdi. Hindistan ve Pakistan’dan Irak, Suriye, Türkiye ve bir çok ülkeye kadar halk öfkesinin sokaklara taşması Amerika saldırısının dünyanın en stratejik ve jeopolitik bir bölgesini ne kadar gerginleştirebileceğini gösterdi. 
Böyle bir ortamda belki bir çok batılı yetkili Çin’in Amerika ile yüklü ekonomi ilişkileri bulunması nedeni ile eskiden olduğu gibi tarafsız kalmasını beklerken Çinli yetkilinin son günlerdeki açıklamaları, Pekin’in de Rusya gibi dünyanın bir çok önemli aktörleri gibi Amerika’nın batı Asya’daki şom emellerinin farkında olduğunu gösteriyor.
Bu açıklamalar diğer yandan İran İslam Cumhuriyetinin Çin için taşıdığı önemi gözler önüne seriyor. Zira  bir yandan güven oluşturan siyasetleri ile Çin gibi bir çok aktörün çıkarlarını sağlarken diğer yandan da Çin’in stratejik ortağı olarak Pekin yetkililerinin denklemlerinde göz ardı edilmeyecek bir aktördür. Buna ilaveten Pekin’in Beyaz Saray’ın tek yanlı ve gerginlik oluşturan tutumuna karşı muhalefeti ise, İran ve Amerika arasındaki gerginlikte uluslararası kurallar ve mevcut diğer kriterlere göre tarihin doğru tarafında yer alanın İran olduğunu gösteriyor.
Çin Halk Üniversitesine bağlı Çin Dış İlişkiler Stratejik Araştırma Merkezi Başkanı Cin Tesan Rong ise şöyle diyor:
Savaş olmayan bir durumda bağımsız bir ülkenin üst düzey askeri bir yetkilinin Amerika tarafından terör edilmesi, kesin olarak bir cinayettir ve “devlet terörizmi” sayılır. Amerika’nın siyaset geleneğinde eğer bu ülke baskı ile hedefine ulaşamazsa aşırı yolları kullanır. Genelde Amerika diğer ülkelerin liderlerini ikna etmeye çalışır, etkili olmazsa, o ülkelerin uzlaşması için baskı ve yaptırım uygular, yine etkili olmazsa Amerika terör gibi aşırı yolları kullanır.
Çinlilerin tarihi tutum tecrübeleri, ülke yetkililerinin açıklama yapmadan önce olayın her yönünü dikkate aldıklarını gösteriyor. Batı Asya’daki mevcut gerginlikler konusunda Çin’in hemen tepki göstererek görüş bildirmesi ise batı Asya’nın Amerikalı yetkililer tarafından savaş ateşine sürükleme çabalarını önleme bağlamında değerlendirmek gerekiyor. 
Gerçi İran kesin ve güçlü yanıtı ile Amerika’nın terörist saldırısına karşılık verdi fakat bu hareketin tek başına bölgeyi Beyaz Saray’ın şirret siyasetlerinden kurtaramayacağı kesindir. Bu yüzden Çin ve Rusya gibi bölge ve diğer etkin ülkeler, bölgenin güvenli hale getirilmesi için el ele vermeleri gerekir. 
Son haftalarda İran, Rusya ve Çin’in Hint okyanusu kuzeyinde deniz tatbikatı düzenlemesi ise söz konusu güven oluşturan girişimlerden biridir zira ülkelerin kendi kararlarını kendilerinin aldığını ve Washington’un her türlü alçak davranışına karşı salabetle durduklarını gösteriyor.

YORUMLAR

REKLAM

İLGİLİ BAŞLIKLAR

REKLAM