İran’da Küresel Emperyalizme Karşı Milli Mücadele Günü

GİRİŞ: 04.11.2019 09:51      GÜNCELLEME: 04.11.2019 09:51
Rasthaber -  İran'da 4 Kasım 1979 tarihinde (Hicri Şemsi takvime göre 13 Aban 1358), ülkede "casusluk yuvası" olarak adlandırılan ABD Büyükelçiliği, üniversite öğrencileri tarafından kuşatılmış, bazı elçilik çalışanları rehin alınmıştı. İran’da 4 Kasım "13 Aban Küresel Emperyalizme Karşı Milli Mücadele Günü" adı altında her yıl kutlanıyor.

İran halkı bu günü ülkenin her yerinde, İran'ın birliği ve gücünün göstergesi olarak, "Dünya Emperyalizmine Karşı Milli Mücadele" günü olarak görkemli bir şekilde kutluyor.

“Emperyalizme Karşı Mücadele Amerika Çöküşünün Başlangıcı” temasıyla Tahran’daki ABD'nin casusuluk merkezinin önünde düzenlenen gösteri sırasında Washington yönetiminin dünya çapındaki cinayetlerine tepki olarak Amerikan bayrağı yakıldı.

Tahranlıların yoğun katılımıyla düzenlenen gösteride “Kahrolsun İsrail, Kahrolsun Amerika" sloganları atıldı.

Ne Olmuştu?

1979’da Rıza Pehlevi, giderek artan sokak gösterileri ve baskı sonucu ülkeyi terk etti. Bu eylemlerde öğrenciler hep ön saflarda rol aldı. Şah Muhammed Rıza Pehlevi ülkeden ayrıldıktan iki hafta sonra 1 Şubat’ta İmam Humeyni ve beraberindekiler ülkeye döndü. İmam Humeyni’nin 14 yıl süren sürgünden sonra dönüşü ülkede büyük bir heyecan yarattı. İmam Humeyni’nin gelişi 11 Şubat’ta Şah rejiminin yıkılmasıyla sonuçlandı. İran devriminin İslami bir kimliğe bürünmesi ve siyasal sistemi kontrol altına alması ise zamanla gerçekleşti.

Devrimin ardından ülkedeki yabancı diplomatlar için zorlu bir süreç başladı. Ülkede Amerikan karşıtlığı giderek arttı. ABD’li diplomatlar kısa süreli gözaltına maruz kaldı. 4 Kasım’da ise binlerce öğrenci casusluk yuvası olan ABD Büyükelçiği’ni kuşatarak binayı ele geçirdi. 90 rehinenin 38’i iki hafta içinde serbest bırakıldı, bunların çoğu kadın ve çocuktu. Eylemciler 52 rehineyi ise ellerinde tuttu. Rehine krizi tam 444 gün sürdü. Uzun süren pazarlıkların ardından rehineler 20 Ocak 1981’de Almanya’da serbest bırakıldı.

4 Kasım’da Amerikan Büyükelçiği’nin işgal edilmesi ve içeridekilerin rehin alınması İran-ABD ilişkilerinin de sonu oldu. Rehine krizi sonra erse de bu süreç iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin kesilmesiyle sonuçlandı.

İlişkilerin kesilmesinin ardından ABD İran yaptırımlar uyguladı. ABD ve İsrail, Tahran yönetiminin nükleer silah geliştirmek amacıyla uranyum zenginleştirme programı yürüttüğünü iddia etti.

YORUMLAR

REKLAM