Lübnan'da Tarafsız Hükümetin Kurulması Yolundaki Engeller

GİRİŞ: 19.08.2020 10:16      GÜNCELLEME: 19.08.2020 10:16
Rasthaber -  Lübnan'da Hassan Diyab'ın istifasından bir hafta geçerken Lübnan'da hükümetinin geleceği ile ilgili iki görüş belirtilmektedir. Bunlardan biri tarafsız, diğeri ise medeni hükümetin kurulmasına vurgu yapmaktadır.

 Lübnan 2020 yılında başbakanın tanıtılması yönünde 2. kez siyasi grupların pazarlıklarına şahit oluyor. İlk pazarlık 2020 Ocak'ta Hassan Diyab hükümetinin kurulması ile sonuçlandı. Ancak bu hükümetin ömrü de 7 aydan daha az oldu ve istifa etmek zorunda kaldı.  Diyab kabinesinin yenilgiye uğraması ile kimileri Lübnan'ın tarafsız bir hükümete ihtiyaç duyduğunu öne sürüyor.

Tarafsız hükümet Amerika ve Fransa'nın Lübnan'daki yönetim mahiyeti ile ilgili öne sürdüğü bir kavramdır. Amerika dışişleri bakanı siyasi işler yardımcısı David Hale ise Beyrut limanı enkazlarını incelemesinde Lübnan'ın sadece teknokratlardan oluşan tarafsız ve bağımsız hükümetin kurulması ile ekonomik ve mali sorunlar ve krizlerden kurtulabileceğini belirtti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da 6 Ağustos’ta yaptığı ziyarette Lübnan'da tarafsız ve bağımsız hükümetin kurulmasına vurgu yapmıştır.  Bu fikir ise Lübnan'ın Maruni Hristiyanları baş piskoposu Beşşare Petros Râi tarafından da öne sürülmesi ile Lübnan'da tarafsız hükümetin kurulması taslağı hazırlandı.

 Ancak bu fikrin bir yandan uygulanmaya geçirilemeyeceği ve bir yandan da Lübnan'ın çıkarlarını sağlayamayacağı söylenebilir.  Bu yüzden de uygulanması pek mümkün görünmüyor.  Zaten Lübnan'daki iktidar ve yönetim yapısı fırkacılığı yüzünden tarafsız hükümet kurulmasını da imkansız kılıyor.

Bir diğer yandan ise ülkenin yönetiminde rolü olanlar da tarafsız olamazlar. Bu yüzden böyle bir hükümet zaten Lübnan'ın çıkarlarını karşılayamazken bir taraftan da siyasi grupların baskıları ile karşılaşır ve Diyab kabinesinin kaderini paylaşmak zorunda kalır.

 Buna esasen Seyyid Hasan Nasrullah bu görüşün asıl karşıtlarından biri olarak Lübnan'da tarafsız hükümetin kurulmasının vakit kaybından başka bir şeyin olmadığını belirtmiştir.

Bir başka görüş de Lübnan'ın tarafsız bir hükümet değil ulusal yaklaşımlı medeni bir hükümete ihtiyacı olmasıdır.  Lübnan parlamentosu başkanı Nebih Berri ve Lübnan savunma bakanı Ziyne Akker de bu görüşü paylaşıyorlar. Medeni hükümetten amaç ise tüm gruplardan oluşan kapsamlı bir hükümettir. Böyle bir hükümet aşiretler ve fırkaların etkisi altında kalmamalıdır.  Başka bir ifade ile medeni hükümeti, ulusal birlik hükümeti adlandırmak da mümkün.

 Aslında medeni hükümetin düşüncesi, Lübnan için uygun bir seçenektir.  Ancak gerçekleşme şartı parlamento seçim sonuçlarını kabullenmek ve Lübnan iktidar yapısının gelişmelere ulusal açıdan yaklaşmayan kişilerden vazgeçmesidir. 

Bu çerçevede yabancı dayatmalara da direnmek şart.  Hassan Diyab ise bağımsız uzmanlar ve bilirkişilere göre ulusal bakışa sahip, aşiret ve fırkacı yaklaşımlardan ve yönlenmelerden uzak çalışan Lübnan'ın nadir başbakanlarından biri idi. Hassan Diyab yolsuzlukla ciddi bir şekilde mücadele etmek istiyordu. Ancak kimi şahsiyetlerin dış mihraklara bağlı olması ve ulusal bakışa sahip olmaması Diyab'a karşı baskıları arttırdı ve sabotajların gerçekleşmesine yol açtı. Bu yüzden Diyab istifa etmek zorunda kaldı.

Son bir haftada başbakanlık adayı olarak gösterilenler Saad Hariri gibi Lübnan'da medeni hükümet kurma iradesi ve gücüne sahip değillerdir. Çünkü ülkeyi iç gerçekler ve koşullara göre yönetmiyorlar.  Bu tür şahsiyetler bölgesel ve bölge dışı güçlerin karmaşık planlarını yerine getirmek sureti ile Lübnan'ın durumunu daha da çetrefilleştireceklerdir.

Bu durumda kaybeden taraf, zaten ekonomi zorluklar yaşayan Lübnan halkı olacaktır.

YORUMLAR

REKLAM

İLGİLİ BAŞLIKLAR

REKLAM