|
Qadına
qarşı zorakılıq mövzusu çoxdandır zehnimdə dolaşan bir mövzudur. Bu
haqda fikrimdə canlandırdıqca anlama qabiliyyətimi itirirəm,
düşüncələrim kütləşir, bir anlıq sistem çökür. Qadının fiziki, cinsi,
iqtisadi və ya psixoloji olaraq zorakılığa uğraması və ya acı çəkməsi
heç cür anlaşılan deyil. İstər cəmiyyət qarşısında, istər şəxsi həyatda,
istərsə ictimai məkanlarda baş verən belə hallar hər zaman rədd
edilməlidir. Zorakılıq bəzən hakimiyyət, bəzən ata və böyük qardaş
olaraq qarşımıza çıxır.
Mən
burada bütün diqqətləri sırf qadına qarşı zorakılığa yönəltmək
istəyirəm. Çünki, Azərbaycan cəmiyyətində feodal düşüncəli insanlar
çoxdur. Demək olar, əksər ailələrin ən xoşbəxt günü odur ki, kişi onu
döymür, yəni kişi evdə öz xanımına acıqlananda o, sevinir ki, şükür
Allaha, bu gün əzilmədim, döyülmədim.
Əslində,
zorakılğın təməlini bəzən biz özümüz qoyuruq. Misal üçün, övladımız
məktəbə gedərkən müəllimə deyirik ki, "ay müəllim, bu uşağın əti sənin,
sümüyü mənim". Adi təhsilə bu cür başlayaraq, döyməyə, döyülməyə
alışırıq. Yazıq, zavallı kişi nə etsin, evdə bişməyib, qonşudan
gəlməyib. Hardan görsün ki, nəinki əl qaldarmaq olmaz, hətta güldən ağır
söz də demək olmaz. Necə ki, İslam peyğəmbəri buyurub: "Qadına "səni
sevirəm",- deməklə, ona dünyaları bəxş edin".
Qadına qarşı olan zorakılığın qarşısını almaq, ictimaiyyətdə onların ucalığını hamıya çatdırmaq, zorakılığın kökünü tapmalıyıq.
Xanıma
qarşı zorakılıq yaradılışın təməl prinsiplərinə üsyandır. Bir insanın
qüruru, istər qadın olsun, istərsə də kişi, müqəddəs hesab edilməlidir
və bu amallar tapdanılmamalıdır. Qadın döyülməklə alçalır və özünü
təcrid olunmuş hesab edir. Əslində xanımın üstünə çığırmaq kişinin
acizliyidir. Evdə həyat yoldaşı yeməyi gec gətirdiyinə görə, onu
acılayan kişi, belə halla restoranda rastlaşanda niyə səsini udur? Demək
qadına əl qaldıran kişilər acizdir, ləyaqətsizdir.
Zorakılq
vaildeynlərinin məcburiyyəti ilə evləndirilən ailələrdə daha çox baş
verir. Bu isə Azərbaycan rayonlarında müşahidə olunmaqdadır. Bu cür
evliliklər zorkılığa zəminə hazırlayır. Sevgi, tanışlıq, ehtiram
mühtində olmayan ailə. Ata və analar məcbur şəkildə evləndirdikləri
qızlarının müqavimətin və qürurun elə həmin gündən etibarən qırırlar.
Bundan sonra döyülən qadın kiminlə məsləhətləşsin, dərdini kimə desin?!
Onun üçün artıq bir həmdəm var: o da evinin daş divarları. Ailəsini tərk
edib, sevdiyi fərdlə evlənən və yaxud onun ağuşuna sığınan qadınlar.
Onlarda zorakılığa məruz qalarkən çarəsiz qalırlar.
Məhşur
bir deyim yadıma düşdü: "Ərimdi, sevər də, döyər də". Bu kimi
ifadələrlə bəzən zorakılığı özümüz könüllü olaraq qəbul edirik. Hələ də
anlaya bilmirəm ki, belə insafsız deyimlər bizim dilimzə hardan gəlib?!
Ay balam, adam sevdiyini döyər?!
Və
yaxud da "Pişik balasını çox istədiyindən yeyər". Bu deyimə isə
açıqlama verməkdə çətinlik çəkirəm. Zorakılıq edir bir yana, hələ
heyvanla müqayisədə edir. Qəribə cəmiyyətdə yaşayırıq.
Kişinin
içki içməsi, qumar oynaması, qeyri-qanuni həyatı, başqa qadınlarla
əlaqəsi, nəfsinə həddindən artıq qulluq etməsi, qadının isə bunlara
qarşı müqaviməti zorakılğıa səbəb olan başqa bir aimildir (Əslində, kişi
dediyin ailəsini bu cür faydasız adətlərə qurban verməməlidir). Qadın
bu dediklərimizə qarşı mübarizə edəndə döyülür, susanda isə alçalır.
Kişinin
və qadının mənəvi duyğulardan məhrum olması zorakılığa şərait yaradan
digər amildir. Sərhədsiz nəfsi istəklər, Allaha imansızlıq, axirəti
kifayət qədər düşünməmək, qarşı cinsi insan yerinə qoymamaq kimi
xislətlər zorakılığı alovlandırır. Əlbəttə, bu zorakılığ təkcə evdə
tamalanmır. Yavaş-yavaş cəmiyyətə sıçrayır. Və nəticə hamıya məlumdur.
Bəs qadın bunlara layiqdirmi? Onda niyə evlənməliyik niyə ailə sahibi olub döyülməliyik?
Çarə...
Çox sadə Allaha tapınmaq. Çünki, həyatda heç bir şeyə dəyər verməyən
insan ailəsini heç qiymətləndirməyəcək. Yaradanını sevməyən, hardan
gəlib, hara gedəcəyini bilməyən insan təbii ki, hər yerdə zorakı olmağa
çalışacaq. Ailədə belə halların baş verməsi bəzən bizim həqiqi İslamdan
uzaq düşməyimiz səbəb olur. İslam - bizə ailә münasibәtlәrindә
çəkişmədən, söz güləşdirməkdən çəkinməyi tövsiyə edir.
Bütün
ailədaxili tünd mübahisələrin olduqca böyük mәnfi tәsirlәri olur. Hәtta
bu söhbәtlәr nәticәsindә insanlar bir-birindәn inciyir, ayrılır. Çox
vaxt görürük ki, qadın vә ya kişi öz fikrini bildirir. Onu başqalarına
qәbul etdirmәk istәyir. Qarşı tәrәf isә ona qarşı çıxaraq müqavimәt
göstәrir. Bu zaman isə hücum vә müdafiә әhatәsi genişlәnir vә iş
dava-dalaşla nәticәlәnir. Tәcrübəyə əsaslanaraq deyirəm ki, әksәr
vaxtlarda mәqsәd haqqın yox, şәxsiyyәtin qәbul etdirilmәsi olur. Yəni
kişi deyir ki, burda mənəm, Bağdad da Səddam. Amma İslamla tanış olan və
ümumi əxlaq prinsiplərinə riayət edən insanlar hәtta haqlı olduqları
zaman sәmәrәsiz çәkişmәlәrә yol vermir, dartışmaya qatılmırlar. Onlar
bilirlәr ki, ilk addımda mәqsәd haqqın sübutu olsa da, mübahisә
gedişindә haqqın yerini şәxsiyyәt tuta bilәr. Bu sayaq söhbәtlәrin
arxasında, adәtәn, inadkarlıq vә kin-küdurәt dayanır. Belәcә, әgәr
tәrәflәrdәn biri inadkarlıq göstәrirsә, qarşı tәrәf onunla mübahisәdәn
çәkinmәli, söz sükutu ilә söhbәtin davamına maraq göstәrmәdiyini
anlatmalıdır. Ailəsinin xoşbəxtliyini istəyən ailə başçısı әn çox gözəl
əxlaqa ehtiyacı var. Pis әxlaqlı insan ailә hәyatını sәfa-sәmimiyyәtdәn
mәhrum edir, bәzәn onu özü vә hәyat yoldaşı üçün yandırıcı cәhәnnәmә
döndәrir. Yersiz sәrtliklәr, danışıq vә rәftarda tündlük, güzәştdən
uzaqlıq, kin-küdurәt vә bu kimi digәr xasiyyәtlәr ailə hәyatını tәbii
axarından çıxaran amillәrdәndir.
Əslində
qadın və kişi, gözəl bir ailə qursunlar, bu ailənin ən gözəl meyvəsi
olan uşaqlara sahib olsunlar, bir-birlərini günahdan qorusunlar, həyatın
çətinliklərinə qarşı birgə mübarizə aparsınlar, gözəl bir dünya
qursunlar, sirlərini paylaşsınlar, imtahan dünyasından müvəffəqiyyətlə
keçsinlər deyə birləşdilər, əl-ələ verib bütün çətinliklərə sinə
gərdilər. Evlilik, isti yuva qurmaq. Mənim bildiyim budur. Bəlkədə
bundan yüksək və sözlə ifadə olunmayacaq dərəcədə.
hesenli.t@gmail.com
|
|
|
|
