Bismillahirrahmanirrahim 

       Beni çok üzen bir o kadar  da gülünç bulduğum ve özellikle toplantılarda şahit olduğum olaylardan birisi de ; insanların farkında olarak ya da olmayarak kibirlenip, yalnızken sohbet ettiği selamlaştığı ahbabını kalabalık ortamlarda görmemezlikten gelerek, ilk selamı onun vermesini beklemesidir.

      Okuyucudan çok rica ediyorum bu yazıyı okurken  kendisini söyle bir muhasebe etsin.Toplu yerlerde tanıdık bir ahbabımızı görünce  selam veriyor muyuz , yoksa gözlerimizi kaçırıp evvela onun mu bizi selamlamasını mı  bekliyoruz?

    Belki birçok insan bilinçli bir Müslüman’a yakışmayan bu davranışın Allah´ın sevmediği hasletlerden birisi olan kibirden kaynaklandığının farkında bile değildir.

    Bu çirkin haslete sahip olup olmadığımızı anlamak için önce kibrin ne olduğunu inceleyelim.

    İnsanın kendisinde bir kemal-üstünlük görüp bir tür nazlanmasına (işve içine girmesine) Ucb derler. Aynı şekilde diğerlerinin bu kemalden yoksun olduğunu zannedince  de, onlardan üstün ve öncelikli olduğunu düşünmeye baslar. İste böyle bir zandan diğerlerine  karsı  büyüklük  ve  üstünlük  taslama  haleti  ortaya çıkar. Buna da “kibir” denir.

    Kibrin tabiri, aslında büyüklük taslama, kendini başkasından üstün görmedir ama birçok insan kendisini diğerinden üstün görmediği halde bile selamı ilk önce verirse ya da ahbabının halini hatırını sormak için yanına zahmet çekip giderse kendisinin  değer görmeyeceğinden korkar..

     Nitekim bu korku da yersiz değildir .  Hani Türk dilinde " Kendini ağırdan satmak" diye bir deyim vardır ya.. Bu tür insanlar kendini ağırdan sattıklarını düşünerek değer kazandıklarını sanırlar.
Ve maalesef bu haletteki insanlarda, eşraf takımından tutun da alimlere, zenginlerden tutun da fakirlere kadar (Allah’ın koruduğu kimseler hariç) birçok insanın arasında revaç bulmaktadır.

    Ne yazıktır ki; toplum bunun aksine, tevazu gösterip önce selam veren ahbabının yanına giderek halini hatırını soran mütevazi  insanlara da gereken ihtiramı göstermekten acizdir.
 

   Kur’an-ı  Kerim’de Hz. Lokman’ın oğluna şöyle  nasihatte  bulunduğu bildirilir:

   “Oğulcuğum ululanıp insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde kendini beğenerek kibirle yürüme, şüphe yok ki, Allah ululanıp övünenlerin hiçbirini sevmez.”[1]

     İmam Cafer sadık’a (a.s) ‘İlhadın  en alçak derecesi nedir?’ diye soruldu. İmam: ‘İlhadın en aşağı ve alçak derecesi  kibirdir.’  diye buyurdu.”[2]

     Doğrusu… Birine selam vermek; insanın gücü, ma­ka­mı, malı, parası ve itibarından hiçbir şey azaltmadığı gibi, tersine sevgi oluşturucu ve mutlu­luk bahşe­dicidir; Allah’ın sevdiği bir hareket, Allah Re­sulü’nün metodu, Allah velilerinin yol ve ahlakıdır. Aynı zamanda tevazu sahibi olması, yücelme ve sevilmelerini de sağlamaktadır. İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur:


   “Alçak gönüllülüğün nişanesi, karşılaştığın her­kese selam vermendir.”[3]

   Peygamber (s.a.a) ise şöyle buyurmuştur:

  “Birbirinizle karşılaştığınızda, selam ve musafahayla karşılaşın.”[4]

    Sonuç olarak diyebiliriz ki, mümin olan her insan bir ahbabıyla karşılaştığı zaman  şeytanın silahlarından biri olan olan kibre aldırış etmez ve kardeşini selamlar..

   Selam vermek müstehap ise de cevabı farzdır. El­bette en büyük mükafat, ilk önce selam veren kimse içindir.

   Ne mutlu nefsini ayakları altına alarak  ilk önce selam verenlere...

1-Lokman:18

2- Usul-i Kafi,c.2,s. 2,s.309. Kitabu’l İman ve’l-Kufr, Babu’l-Kibr,1.Hadis

3- Hasal-i Saduk, s. 11.

4- Sefinet’ul-Bihar, c. 1, s. 465.