Allah’ın adıyla

Hamd önde de sonda da hiçbir zaman layıkıyla methedilemeyecek, âlemlerin rabbi Allah’adır(a.c).

Allah’ın salât ve selamı yarattıkları içerisinde en güzeli, sırrının koruyucusu Muhammed Mustafa ve O’nun pak, tertemiz Ehl-i Beyt‘i üzerine olsun.

Kovulmuş şeytandan Allah’a sığınırım.

Allah'ın öyle kulları vardır ki Allah onları kulların faydalarına hizmet etmek için nimetlerle nimetlendirmiştir. Onların ellerine nimetler vermiştir. Onlar da o nimetleri kullara ihsan ederler.(Hz. Ali a.s) 

İslamî Kutuplaşma Üzerine

Sözlerin anlamını yitirdiği ve İslam’ın zahire hapsedildiği böylesi bir devirde İslam inkılâbı üzerine sözler söylemek gerçekten de zor bir iştir. Öyle ki bu türden makalelerin kaleme alınması sırasında çekilen binlerce meşakkat şöyle dursun, bir de makalenin yayımında yaşanan sıkıntılar bizleri gerçekten esefle hayretlere düşürmektedir. Çünkü günümüz İslam toplumunda İslam İnkılâbı taraftarı ve İslam inkılâbı karşıtı iki kutubun yarattığı düşünsel bölünme ilgilerinin İslam’sızlıktan İslam’a yöneltmek için çaba gösteren kitleleri de şaşkına çeviriyor ve bu şekilde onları ya bir seçimin eşiğinde bırakıyor ya da tamamen İslam çerçevesi dışında. İslam karşıtlarının İslam inkılâbı karşıtı olarak ün yapmaları bir de İslam mı yoksa İnkılabî İslam mı sorusunu da gündeme getiriyor. Bunun yanında İslam’ın ılımlısı ya da radikali gibi post-modern söylemler de tam da bu karşıtlıktan beslenerek kendilerine çevre buluyor.

Zaman’ın İmam’ını(a.s) beklemeye koyulan kitlelerin içerisinde de bir görev yorumu farklılığı göze çarpıyor. Kimileri beklemenin “statik”liğinden dem vururken, diğerleri “dinamik” İslam söylemiyle İmam-ı Zaman(a.f) ismini aynı potada eritip bir İmamet düsturu ortaya koymaya çabalıyor. İslamî İnkılâbı kimileri yalnız “cihad-ı ekber” düzleminde ele alırken, ikinci kitle ise, “cihad-ı asgar” tarafını da tam da “cihad-ı ekber”in olmazsa olması olarak karşımıza sürüyor. Kitleler önce İslam perspektifinde karşılaştıklarında dolayı söylemleri de doğal olarak İslamî bir çizgiye işaret ediyor ancak bir de İslam karşıtı kitlenin bir anda isim değiştirip İslam İnkılâbı karşıtı olarak kendilerini tanımlamaları İslam’ın maruz kaldığı “post-modern” saldırıların açık bir imidir.

İslam inkılâbı karşıtı olan kitlenin mensupları bir anda gündeme şöyle bir soru getirdiler: “İnkılâbî İslam mümkün müdür?” Bu şekilde sorulan soru bir anda İnkılâbî İslam’ı savunan kitlenin içerisinde de büyük bir karmaşa yarattı. Nasıl mı? Yukarıda da bahsettiğimiz gibi içerisinde ikiye ayrılıp “bekleme felsefesinde” ayrı iki guruba bölünen İnkılâp yanlısı Müslümanlar(1) yukarıda geçen soruyu duyduklarında beklemenin cihad-ı ekber boyutunu yani “biz beklerken yalnız beklemeli ve hiçbir ıslahat girişiminde bulunmamalıyız. Muhammedî İnkılâp yalnız bireysel savaşa işarettir” söylemini işleyen kitle arasında da bir bölünme baş gösterdi. Bunlardan bir kısmı “İnkılâbî İslam vardır ve bu yalnız bireysel boyutta olmalıdır” dedi, diğer bir kitle ise, “inkılâp, kitlesel bir hareketi ifade eder, bu yüzden bireysel boyuttaki cihad-ı ekber kesinlikle inkılap değildir diyerek çağdaş ahbariyye diyebileceğimiz bir hareketi başlattı ve konumunu İnkılâbî İslam’dan karşı-İnkılâba kaydırdı. Tüm bunlar İslam inkılâbının tartışıldığı devrede adı konulmadan yaşandı ve bizler toplumsal bir etüt yapmadan böylesi hareketleri fark edemedik.

Gulat çizgisine gelince… Manevi dünyayı yok eden bir başka çizgi daha türemişti karşı-İnkılâp tarafında. Bunlar kelime oyunları ve hikâyelerle insanları çağdaş hariciliğe götüren normalde İslam karşıtı olmasına rağmen post-modern bir hamle ile karşı-İnkılâpçı halini alan insanlardı. Bir kısmı ise Hıristiyanlıktaki İsa(a.s) portresi türünden bir hululiyet felsefesini İslam’a taşıyan, Hz. Resul(s.a.a) ve ailesini hululiyet düşüncesiyle yorumlayan bir düşünce dizgesi getirmiştiler. Saf amelciler(2) ya da çağdaş ahbariler, çağdaş hariciler ve gerçek İslam düşmanlarının hepsi böylece bir çatı altında toplanıp İnkılâbî İslam(3) olmaz demişlerdir. Diğer taraftan İnkılâbî İslam yanlılarının da kendi içlerinde tam bir bütün olarak kaldıkları söylenemez. Onlar da kendi aralarında çeşitli cemaatlere bölünmüş ve İslam’ın yorumlanmasında ayrılmışlardır. Kimileri İnkılâbı yalnız savaşmak, eline kılıç alıp kafa kesmek olarak addetmiş, kimileri İnkılâp içerisinde yeni bir ahbari düşüncesi geliştirip “artık İslam İnkılâbı değişmez bir çerçeve oturtmuştur, düzen değişse de İslam İnkılâbının gerçek sahibi İmam Humeynî’nin yaptığı şeyler tekrarlanmalıdır” türünden bir görüş ortaya atmışlardır. Aynı kitle İran İslam Cumhuriyeti’ne bir kutsallık atfedip, tüm diğer İslam ülkelerinde yaşayan kitleleri bu ülkenin kutsallığına boyun eğmeye çağırmıştır. Bunun yanında bir diğer kitle koyu bir “devrim” hareketi düşüncesine kapılıp İslam’ın içerisine komünist bir dünya görüşü sokmuştur.

Tüm yukarıda anlatılanların yanında bir kitle de vardır ki, İslam İnkılâbı’nın gerçek sahibi olan ve kendini yalnız Müslüman olarak çağıran gerçek İslam kitlesi. Bunlar azınlıkta olmasına rağmen tuttukları yerler sayesinde ilim kapılarından geçmekte ve bizlere seslerini duyurmaktadırlar. İslam’ın emrettiği sevgi, adalet ve züht gibi şeyleri imrenilecek şekilde uygulayıp, cihad-ı ekberi cihad-ı agsar’ı da içine katarak düşünen bu kitle İran’da yapılan İslam İnkılâbına da bir ıslahat hareketi olarak bakıp, Zaman’ın İmam’ına(a.s) itaat için insanların rahatça toplanabileceği bir yer olarak İran İslam Cumhuriyetine de sevgi ile yaklaşmıştır. Bunun yanında bu kitlenin mensubu kimi insanlar direkt olarak İran İslam Cumhuriyet’inde görev almış ve bu ıslah hareketine öncülük de etmişlerdir(4).

Makalemizin bu giriş bölümünde İslam içerisindeki kutuplaşmayı kısaca da olsa ele alıp bir etüt yapmak istedik. Ve şimdi ise dilerseniz bu kitleler içerisinde bu makalenin ana-izleğini oluşturacak İnkılâp yanlısı kitlenin daha geniş bir yorumlamasını yapalım. Ve daha sonra da İmam Humeynî’nin İslam İnkılâbının temellerini inceleyip, bu inkılâba neler katabiliriz ona bakalım.

Notlar:

1- Buraya kadar bu tanımlaçları kullanmam(İslamî İnkılâp yanlısı Müslümanlar, İnkılâp karşıtları vd…) elbette söz konusu tanımlaçların artık günlük lügatimize girmesi hasebiyledir yoksa böylesi ayrımları kesinlikle kabul etmiyor ve İnkılâbî İslam ya da Ilımlı, Radikal İslam söylemlerine karşı duruyorum. Böylesi söylemlerin Kuranî mantığa aykırı düştüğüne inanıyorum. “Allah’ın ipine hep birlikte sımsıkı sarılın…” ayeti de bizlere tam da İslam’ın böylesi ayrımlara karşı olduğunu gösteriyor. Bunun yanında bana öyle geliyor ki bunlar tıpkı gulat kitlelerin ortaya çıkması gibi bir tür dış-etken sorununa dayanmaktadır. Bunları da makalenin ileriki bölümlerinde inceleyeceğiz nasip olursa.  

2- Saf amelciler diyorum çünkü bu insanlar bir ıslahat hareketi olan cihad-ı ekber’i sadece amel olarak yorumlamışlar ve ıslah etme ediminin de bir amel olabileceği gerçeğini göz ardı etmişlerdir. Ne İslam’a gelmişlerdir, ne de İslam’dan çıkmışlardır. Ortada bir yerde durmaya çabalasalar da post-modern dünyanın saldırılarına dayanamamış ve İslam-karşıtı çevrenin içerisine düşmüşlerdir. İnkılâp yanlılarını küfür ehli saymışlar ve yanlarında harici felsefesinin en çağdaş örneklerini sunan insanlara ise, sevgiyle bakmışlardır. Bunlar günümüz dünyasında “akıllarında Huseyn a.s ve Ehli Beyt a.s faziletleri bulunan ancak gönüllerinde dünya hırsını taşıyan ve Kerbela’da ahmakça bu hırslarına yenilen” kitlenin gerçek bir temsilini yapmışladır.  

3- Aslında İslam İnkılâbının en ateşli yazarlarından Ali Şeriatî’nin de düştüğü hatalardan biridir bu. İnkılâbî İslam deyimi… Yani şunu kavrayamamışlardır: İslam başlı başına bir inkılâptır ve onun İnkılâbî, radikal ve ılımlı diye çeşitleri yoktur. Muhammedî duruşun en büyük imi zaten gittiği her yere İslam götürerek bir inkılâp yapmasıdır. Cahiliye toplumunda İslam’ın yarattığı infilak da bu türden bir dünya görüşünün açık bir imidir.

4- Bkz, İmam Humeynî(r.a), İmam Hamaneî, Ayetullah Talegani(r.a), Ayetullah Tabatabaî(r.a), Ayetullah Gulpeyganî(r.a), Şehit Mutahharî(r.a), Şehit Beheştî(r.a) gibi daha yüzlerce ismi duyulmamış iman ehli insan bu ıslahat hareketine destek vermiştir. Kimileri bu yolda can vermiş kimileri ise ilimleriyle, paralarıyla bu hareketi desteklemiştir.

Hüseyin BEHEŞTÎ

huseyinbehesti@windowslive.com

www.huseyinbehesti.com