İnsanın makamı diğer varlıklardan farklıdır, bu farklılık insanın akıl sahibi olmasından kaynaklanır. Akıl insanın bir takım şeyleri idrak etmesi, özümsemesidir ve şuurlanmasıdır. Şiir de bu şuurdan kaynaklanır. Şiir her hangi bir cümlenin, kafiyeli olarak söylenmesidir. Şuur insanın bir şeyi özümsemesi, onu idrak etmesi ve onu gönlünde sindirmesidir. Şiir ve şuur insanın varlığıyla iç içedir; şiir insanın gönlünden çıkıp diğer gönüllere hitap eden kelimeler dizisidir ve şuur insanın dıştan algılayıp içerisinde özümsediği olgudur. Akıl bunun vesilesidir, insan dıştan bir şeyleri alarak akıl süzgecinden geçirip özümseyerek gönlünün derinliklerinde yer ettiği zaman adına şuur diyoruz, bunu tekrar başka gönüllere sihirli kelimelerle en güzel şekilde ulaştırma yoluna da şiir diyoruz. Şuursuz şiirler başka gönüllerde etkide bırakmaz.

Şuurlu insan idrakin iyi bir seviyesine gelmiş demektir, bu o insanı diğer varlıklardan ayıran bir özelliğidir. Akıl süzgecinden geçirdiği güzellikleri, gönlünde özümsemesidir şuur. İnsanlar akıl konusunda üç gurupta sınıflandırılmıştır; bir akıllı insanlar, iki deli insanlar ve üç aklını kullanamayan insanlar. Akıllı insanlar kendi yaratılış gayesinin farkına vararak, kul oluşunu idrak etmiş ve tevhidi şuura ulaşmış insanlardır, diğeri ise zaten bir sorumluluğu olmayan diğer canlılardan pekte farkı olmayan deli, akılsız insanlardır, üçüncü gurup ise insanlığın en büyük çoğunluğunu oluşturan akıllarını kullanamayan ya da kullanmayan insanlar ki; tevhidi çizgiyi reddetmiş, varoluş gayesinin farkında olmadan yaşamlarını devam ettirirler, Bunların yaratılışları elbette bir hikmete binaen olmuşsa da, dünya hayatlarındaki konumları kalabalık olmaktan başka bir mana ifade etmemektedir.

 Yaratılış gayesinin farkına vararak, akıllarını azami derecede kullanan, en şuurlu kimseler başta Peygamberler ve onların ilahi vasileri olan veliyullahtır.  Bunlar insanlık tarihine yön vermiş, şuurlu gönüllerde yer etmişlerdir. Dostlarının yanında, düşmanları dahi onların şan ve şöhretlerini, insani erdemlerini ve faziletlerini inkâr edememişlerdir. Onlardaki akıl ve şuur en yenilmez gözüken Nemrutlara, firavunlara ve nice Yezitlere karşı hakkı haykırmayı emrediyor, İmanla kazanılan sevgi ve aşk insana öyle şeyler yaptırıyor ki bu bizlerin idrakinden uzaktır. Önümdeki tüm perdeler kalksa dahi imanımda bir zerre artma ya da eksilme olmaz idrak ve şuuru, onca musibet, hakaret, aşağılanma, katledilme, esaret ve mahrumiyetlere karşı, Biz Rabbimizden güzellikten başka bir şey görmedik idrak ve şuuru. Günümüzde bizlerin iddia ettiğimiz imanımız konusunda ne kadar samimi ve şuurunda olduğumuz ise, her bir şahıs için karşılaştığı olaylar, belalar ve çeşitli kategorideki imtihanlarla ortaya çıkmaktadır.

 Bizlerin en çetin imtihanı inanmış olduğumuz değerlere bir saldırı ve darbe ineceği zaman alacağımız tutum ve davranışla paraleldir. Bela, musibet ve çetin imtihanlar imanın afetidir deniliyor, gerçekte tarihte ve günümüzde şahit oluyoruz ki nicelerimiz az bir bela ve musibetle imtihan edildiğimizde imanlı insan sayısı büyük bir düşüş göstererek azalıyor, hepimizin bir mazereti, bahanesi ortaya çıkıyor. İdrak ve şuurumuz oranında sıratı mustakim üzerindeki bulunan tali yollara sapıyoruz kimimiz Medine’de kimimiz Mekke’de, kimilerimizde çeşitli duraklarda yoldan ayrılıyoruz, aşk sahrasına ulaşanın sayısı elle sayılır hale geliyor. Bizlerin şuur ve idrakinin imtihanı yalnız bela ve musibetlerle sınırlı değil elbet, bol nimetler, makam mevki gibi müspet şeylerle de olmaktadır. İnsanların cevheri hallerinin değiştiğinde, çeşitli olaylarla baş başa kaldıklarında ortaya çıkmaktadır. Bizlerin içerisinde yaşadığımız toplumda siyasi bir rant elde etmeye çalışana kimseler toplumun içinde bulunduğu çöküşü, yoksulluk, ahlaksızlık, pahalılık ve güvensizliği bahane ederek yoğun bir propaganda yapmaktadırlar. İzzeti yalnızca Allah’ta, Resulünde ve İlahi önderlerde araması gereken bizlerin bu propagandaların etkisi altına girerek değerlerini bir kenara bırakmaları ve bununla beraber merhamet ve şefkatlerini asla esirgemeyecekleri aynı değerleri paylaştıkları insanlara fütursuzca saldırmaları, sadece bizlerin oylarına talip olan, makamperest, değerler sistemimiz içerisinde yeri olmayanları baş tacı etmeleri anlaşılır ve kabul edilebilir bir durum değildir. Bizlerin seçimi tercih ettiğimiz değerler sisteminin içerisindedir. Bizler seçimimizi yapmışız, başkalarının seçimi bizleri değerlerimizden uzaklaştıracak kadar bizi içerisine çekiyorsa kendi idrak ve şuurumuzda bir problem vardır ve tedavi edilmesi gerekiyor. Çevremizdeki  olaylara elbette duyarsız kalmayacağız gündemi yakında takip edeceğiz ama gündem bizi içinde eritmeyecek, her iş ve  davranışımızda, düşüncemizde değerlerimizin kılavuzluğunu ve menfaatlerini göz ardı etmeden hareket etmek yaratılış gayesinin farkına varmış her akıllı ve şuurlu insanın asli vazifesidir.

Şuur, bir işin arka planını okumak, kapalı kapıların arkasında gerçekleşen olayların farkına varmaktır, onları sezmektir. İlim ise, kapının açılmasından sonra açıkça görülen manzara karşısında oluşan bilgidir. Bir şeyin farkında olma hâlidir. Şuur: Aklın ziyası, kalbin nurudur. Şuur: Kâinatı aydınlatan yüce Allah’ın Nur isminin bir yansımasıdır. Şuur: Allah’ın nuru ile bakıp gören ferasetin gözbebeğidir. “Onlara/münafıklara ‘Yeryüzünde fesat çıkarmayın’ dendiği zaman; ‘Biz ancak ıslah edici kimseleriz’ derler. İyi bilinsin ki; onlar fesatçıların ta kendileridir; fakat bunun şuurunda / bilincinde / farkın da değillerdir” (Bakara 12-13). Yani bunlar, yaptıklarının sunucunu kestiremiyorlar. Heva ve heveslerine uygun gelen şeyleri olumlu şeyler olarak görüyorlar. Rabbim kendi değerlerimizin farkına vararak kendi ayaklarımızın üzerinde durabileceğimiz, hiçbir grup, parti ya da izme ihtiyacımızın olmadığı gerçeğini hepimize fark ettirsin..

Mesut Borhan