Hicretin her halde en baskın yönü bizler için mitsel tarafıdır. Bir geriye doğru gidiş ve bir tür nostalji, kimi yerlerde de bir romantizmin imidir hicret. Aşk aslında melankolinin yansıması gibi gelir çoğumuza. Modern bir başkalaşım halidir bu. Yani sözcüklerin kendi dünyalarından alınıp başka yerlere koyulması, bellek yitimi, çoğu zaman da yabancılaşma. Varlığın sömürülmesi akabinde gelen zaruri materyalistliğin açık tecellisidir hicretin böylesi tanımı.

Modern bellek yitimi, diğer taraftan her şeyin kendi doğasından çıkışı ve her hal û kârda ortaya çıkan maneviyatsız sevicilik. Bir tür kendi kendine aşık olma durumu ve her açıdan varlık ve etrafındaki her şeyi birbirinden uzaklaştıran bireysel tekliğin ortaya çıkışı.

Hicret tek oluştan bir toplumsallığa gidişi işaret ederken, modern dönem sonucunda bir mite dönüşerek tüketim metaı haline getirildi. Tıpkı diğerleri gibi…

(ii.)

Toplumun fertleri psikolojik hastalıkların pençesinde. Avrupa hap müptelalarının memleketi haline gelmiş. Hicret basit bir imden ziyade, kendi tevilinde, bulunduğun yerde bir başka varlığa geçiştir. Modern dönemin dayatmaları ve insanlığın en azılı düşmanı çok tanrıcılığın yeniden baş göstermesi şüphesiz değerleri değişime uğramaya yöneltmiştir. Bu bir tür varlığını korumak için takiyye yapmak gibidir ancak özden verilen her şey takiyyenin zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Hasılı, bireylerin değersizlik probleminin bir yansıması olarak nevrotik hastalıklara tutulmaları, gençlerin genelinin sanal dünyalarda yeni ritüeller ve dinsel öğeler peşinde olması, bireyselciliğin insanın sırtına yüklediği ötekileştirmek zorunda olma düşüncesi artık insanoğluna “yalnız olmak” zorundasın gibi bir fikri salık veriyor. Yalnızlık kendi küllerinden yeniden doğmak gibi adeta. Hicretin yalnızlığı ile modern dönemin yalnızlığı “tarihselliği” açısından ve biçimde ortak olsa da, şüphesiz ontolojik açıdan ayrılmışlardır. Yalnızlık modern dönem insanı için bir ölüm kalım mücadelesinin izdüşümüdür. Hicretin tevili ise bambaşka bir âlemi imler. Formda bir olan iki çeşit yalnızlık, kendi dünyalarında birbirilerini yıkmak için uğraşırlar.

(iii.)

Fikirsel cehdini yıkan yazar, bir anda kendini tanrının tahtında kurulu buluyor. İnsanoğlu günlük olgular içerisinde, cehaletle olsa dahi sürekli ilahlık iddiası besliyor. Cehaletin taassup şekli dışında bir hükmü olmasa da, amel bahsinde her şeyi yakıp yok eden bir yangın gibi insandaki bu özellik. Hicret fikirsel gelişimini tamamlamış ve aklen her şeyi kabul etmiş olanın yapacağı iş. Oysa modern yalnızlığın ürünü yazar “fildişi kule”de beni kimse anlamaz nutukları atmayı daha çok seviyor bugün.

Modern dönemin “tarihsellik”ten beslenen hülyası, her türlü olgunun tedrici ve külli taraflarını ortaya çıkarırken, insanoğlunu da bir cenderenin tam orta yerine attı. İnsan ise kendi tanrılığını ilan etmeyi bir hicret sayıyor. Her birimiz kendi Mekke’mizden kendi Medine’mize hicret ettik. Yalnızlık mekan ve zaman olgularından bağımsızlaştığında şüphesiz bir anlamda “tarihi olan”dan uzaklaşır ancak sınırları tutturulamayan bireycilik yazara/entelektüele/insana modern dönemde tanrı olabilme imkanı vermesi açısından maneviyatsız toplumlara yeni bir kapı gibi görünüyor.

Hüseyin BEHEŞTÎ

huseyn_tr@yahoo.fr