Allah Teala şöyle buyuruyor: "Ey iman edenler! Allah'a, Peygambere ve sizden olan emir sahiplerine itaat edin. Eğer bir konuda ihtilafa düşerseniz, onu Allah'a ve Peygamber'e götürün; eğer Allah'a ve ahiret gününe imanınız varsa, bu sizin için daha hayırlı ve hem de sonuç olarak daha güzeldir." [Nisa59]

Ayetteki hitap sadece iman edenlere yönelik oluşu hasebiyle ve Kuran-ı Kerim’in ikaz, tavsiye, emir ve yasaklarının kendini ve gelecek tüm zaman ve mekânları kapsayışıyla beraber değerlendirdiğimizde, bu ayetin gelişinden yüzyıllar sonra yaşayan bizler için acaba ne gibi bir anlamı ve nasıl bir bağlayıcılığı olabilir ki. Toplumun, hayat mücadelesi içerisinde, toplumsal hayattan kopuk bir yaşam sürdürmesi oldukça çetin istisnai, zorunlu durumlar dışında pek mümkün olmamış; nüfusu sürekli artan dünyamızda ise neredeyse istisnalar bile imkânsız hale gelmiştir. Özelde Müslüman toplumların toplumsal yaşamlarını sağlıklı sürdürmeleri yalnızca ilahi rıza doğrultusunda olduğu müddetçe mümkündür. Öyleyse yukarıdaki ayet, Müslümanların günlük yaşantıları içerisinde nasıl bir yer tutmakta, onların işlerini yoluna koymadaki, anlaşmazlıklarını çözmedeki fonksiyonu hangi durumdadır? İslam’ın hayat felsefesi sadece ferdi ön plana çıkararak toplumu geriye iten ya da  toplumu ön plana  çıkararak ferdi yok sayan bir anlayış değildir. Mukaddes dinimizde ferdin haklarının önemi, değeriyle birlikte ailenin önemi, değeri ve toplumun önem ve değeri birbiriyle iç içedir .Bunlarla ilgili ilahi ve nebevi emirler  mukaddes dinimizde oldukça vardır.

         Burada biz, toplumsal yaşamımızda ilahi rızanın neyi gerektirdiğine bakmamız; ilahi emirlerden bizlere ulaşan mesajları, tüm gayri ilahi bağlılıklardan kurtularak değerlendirip Muhammedi bir toplum oluşturmanın bir ilkesine belki de en önemli ilkesine işaret eden bu ayetin üzerimize yüklediği ilahi sorumluluğunu tahlil edip kendimizi ona teslim etmemiz gerekmektedir. İslam toplumu olarak bizler ayette geçen Allah’a itaat etme, peygamberimize itaat etme ki bunlarda hiçbir kayıt ve şart gözetmeksizin bunları ilke olarak benimsemiş durumdayız. Peki bizlerin kendisiyle, peygamberiyle birlikte kayıtsız ve şartsız itaat etmemizi istediği; sizden olan, iman etmiş ve teslim olan diye tarif ettiği emir sahipleri kimdir, kimlerdir, ne zaman yaşamışlardır, yaşıyorlar mı? Emir sahipleri derken çokluğu ifade etmiyor mu, bunlar kıyamete kadar sürecek zaman süreci içerisine dağılarak tüm zamanları kaplamışlar mı? Bizlere yakınlık ve uzaklıkları nasıldır? Bunlar peygamber döneminde mi yaşamışlar? Daha sonraki dönemdeki fonksiyonları nedir, bu günlerde bizim sorunlarımızı çözmeye yetkileri var mıdır? Allah’a itaat, Resul’üne itaat evrenseldir; bu evrenselliği Allah’ın emir sahipleri olarak tanımladığı insan türünden olan birilerine de tahsis etmiş. Mukaddes İslam dininin evrenselliğinin en açık belirgin bir kuralını tüm zamanlara ilan etmiştir. Müslümanların kendi aralarındaki sorunları çözmede uygulayacakları yöntemi bu ilkeyle beraber zikrederek sorunları ilahi ilkeler içerisinde çözmemizi emretmiştir. Peygamber hayattayken, Müslümanlar toplumsal sorunlarını ailevi ve şahsi tüm diğer başlıklar altındaki meselelerini peygambere götürüyor, onun huzuruna arz ediyorlardı. Resulullah (saa) da ilahi ilkeler etrafında çözümü onlara sunuyor, onlar da kayıtsız itaat ediyorlardı.  Ya Allah Resul’ünün ahirete irtikaliyle Müslümanlar için bağlayıcı emirleri verecek, onların anlaşmazlıklarına Allah’ın emri, Resul’ün sünnetiyle hüküm verecek, dini onlara açıklayarak anlatacak, Allah’ın seçtiği, Resulullah’ın da ümmete tanıttığı ayette emir sahipleri diye geçen biri ya da birileri olmalı değil mi? Allah ve onun Resul’ü iman edenlerin hem ferdi hem ailevi hem de toplumsal yaşamlarındaki en ayrıntılı işlerinde dinin ilkelerini belirlemiş, tavsiyelerini beyan etmişken toplumsal yaşamın ve dinin doğru anlaşılmasını sağlayacak, ihtilafları giderecek, Allah adına hüküm verecek ve hükmünde her iman eden için bağlayıcı olan, mukaddes İslam’ı kıyamete kadar taşıyacak dini tahriflerden koruyacak emir sahiplerini tanıtmadıklarını düşünmek alemlerin tedbirini alan tüm alemleri de kendi hükümleri icra olsun diye yaratan bir yaratıcı için düşünülemez bile. Öyleyse bizden olan emirleri bağlayıcı itaatleri kayıtsız şart olan bu kimselerin özellikleri, vasıf ve nitelikleri nelerdir? Allah, peygamberi vasıtasıyla  bunları tanıtmış mıdır? “ Eğer sana vahyedileni insanlara açıklamazsan risalet görevini yapmamış olursun.” hitabının  muhatabı Allah Resul’ü bunları açıklamış mıdır? Eğer ki  Allah’ın belirttiği emir sahiplerini Resulullah açıklamışsa ki aksini düşünmek  muhaldir. Öyleyse; “Allah ve Resulü, bir işe hükmetti mi erkek olsun, kadın olsun, hiçbir inananın, o işi istediği gibi yapmakta muhayyer olmasına imkân yoktur ve kim, Allah'a ve Peygamberine isyan ederse gerçekten de apaçık bir sapıklığa düşmüş, sapıtıp gitmiştir.” Ahzap suresi, Ayet.36

Dünyamızın içinde bulunduğu bunca keşmekeşten, Müslümanların bunca bölünmüşlüğünden, İslam’ın birbirinden bağımsız onlarca farklı anlayışla yorumlanışından, bunca zulüm ve tuğyanın Müslümanları kuşatışından daha nice sorunlarımızın ana menbağı, önderlerimizi liderlerimizi kendimizin seçmeye kalkışmamızdan dolayıdır.

         Yaratıcımızı seçmede, Resulullah’ı seçmede nasıl ki bizim tercihlerimiz geçersiz ve değersiz ise bizlerin dünya ve ahiret işlerimizi yoluna koyma, aramızdaki ihtilafları çözme, dinin koruyucusu, uygulayıcısı ve müfessiri, insanların din ve dünya işlerinde mercii olup, onlara peygamberlerden teslim aldıkları din üzere her hususta önderlik edecek. İtaatlerini kendi ve Resul’ünün itaatiyle bir tutan Rabbimizin bizler için seçtiği emir sahiplerini bulmalı ve onlara gerektiği gibi teslim olmak bir Müslüman’ın asli vazifesi olmalı değil mi?

Allah’ım; kendi itaatini, Resul’ünün ve emir sahiplerinin itaatini bize ilham eyle. Sana karşı günah işlemekten bizi uzaklaştır. Temennimiz olan rızvanına ulaşmayı bize kolaylaştır.  Şüphe bulutlarını gözlerimizin önünden dağıt. Kalplerimizden şek hicap ve perdelerini kaldır. Gönlümüzden batılı yok et. Batınımızda hakkı sabit kıl…

Mesut BORHAN  22.01.2009